1398/5/13 يكشنبه

اختصاصی

جرایم پیشرفته؛ جرایمی مدرن، ناشناخته و مخرب

در تحلیل حقوقدانان، جرم‌شناسان، جامعه‌شناسان و روان‌شناسان، تعابیر متفاوتی از جرایم نوظهور دیده می‌شود، از جمله این تعبیرات می‌توان «بزهکاری مدرن»، «جرایم نوین»، «دگردیسی مجرمانه» و «جرایم پیشرفته» را نام برد.

از آنجا که واژگان و الفاظ به مثابه ظروفی هستند که مفاهیم و معانی ذهنی را در خود جای می‌دهند، عقیده بر این است که اگر تعبیر «جرایم پیشرفته» را واکاوی کنیم، خواهیم دید که چتر مفهومی گسترده‌تری نسبت به سایر تعابیر داشته و این قابلیت را دارد که بتوان همه جرایم جدید را در ذیل آن تحلیل کرد. این مفهوم به دلیل نو بودن، هنوز در ترمینولوژی فرهنگ‌ها و نوشتگان حقوقی و متون قانونی ورود نیافته است، ولی به لحاظ لغوی «پیشرفته» به معنای مترقی، آنکه یا آنچه پیشرفت کرده یا ارتقایافته است.(اسعدی، 1386) و همچنین به معنای به جانب پیش روان شده، گذشته و تجاوز از حد طبیعی در گذشته بکار رفته است.(معین، 1371)
پیشرفته صفت است، جرایم پیشرفته هم می‌تواند شامل جرایمی شود که قدیمی‌اند، ولی از لحاظ شیوه و نحوه ارتکاب دچار دگردیسی شده‌اند و هم نسل جدیدی از جرایم را پوشش می‌دهد که کاملاً جدید و نوظهورند و با ظهور ارزش‌ها و منافع جدید در اجتماع نمود پیدا کرده‌اند؛ بنابراین در تحلیل نهایی شاید بتوان گفت با گذشت زمان و در اثر پیشرفت تکنولوژی وفناوری در جوامع بشری، تعدادی از جرایم از حد و قالب طبیعی خود در گذشته تجاوز کرده‌اند و بخشی از جرایم نیز در بستر جدید به شکل کاملاً نوین ظهور یافته‌اند که چنین جرایمی را جرایم پیشرفته می‌نامیم.
ذکر جرایم ناشی از فناوری پیشرفته ما را در تبیین مفهوم جرایم پیشرفته یاری می‌کند. جرایمی چون جرایم علیه محرمانگی، تمامیت و قابلیت دسترسی داده‌ها (سی‌.آی.ای) و در نتیجه ظهور مجرمان پیشرفته، محصول فناوری پیشرفته‌ای است که به طور اخص می‌توان جرایم ارتکابی در این حیطه را «‌جرم فناوری پیشرفته» نامید.(زندی، ۲۶، ۱۳۸۸)
جرایم ناشی از فناوری پیشرفته خصوصاً جرایم رایانه‌ای، زوایای گوناگونی دارد که در یک نگاه کلی می‌توان آنها را به سه دسته تقسیم کرد: ۱-جرایم رایانه‌ای مجازات شدنی با قوانین مربوط به جرم‌های کلاسیک؛ در این جرایم رایانه فقط ابزار ارتکاب جرم است و اصل جرایم اغلب به اندازه خود بشریت قدمت دارند، مانند قتل از رهگذر دستیابی به سیستم رایانه‌ای بیمارستان و تغییر دادن علامت‌ها و نسخه‌های یک بیمار که در واقع این جرم همان جرم سنتی قتل نفس است که به سبکی غیرسنتی و به وسیله مجرمی که احتمالاً در زمان وقوع مرگ صدها یا هزاران مایل دورتر از بزه‌دیده است ارتکاب می‌یابد. در اینجا رایانه جانشین خنجر و تفنگ و دیگر وسایل شده و همچنین است زمانی که رایانه را ابزاری صرف برای کلاهبرداری و افترا در مقیاس وسیع وآسان‌تر از گذشته مورد استفاده قرار می‌دهند. در اینجا تاجایی که قانونگذار نسبت به وسیله ارتکاب این جرم‌ها حساسیت ندارد، به قانونگذاری جدید نیاز نیست.
۲-جرایم رایانه‌ای که نیازمند قوانین جدیدترند. تعدادی از آنها جرم‌هایی هستند که پیش از فناوری اطلاعات، ارتکاب آنها به هیچ‌وجه امکان‌پذیر نبوده و جدید بودن آنها لزوم جرم‌انگاریشان را ضروری می‌کند، مانند جرایم علیه محرمانگی و تمامیت وقابل دسترس بودن داده‌ها وسیستم‌های رایانه ای؛ این نوع جرایم عنصر مادی کاملاً خاص دارند.
۳-جرم‌های رایانه‌ای که از لحاظ نام ونتیجه با جرم‌های کلاسیک شباهت دارند ولی فناوری اطلاعات ماهیت آنها را به گونه‌ای تغییر داده که با قوانین مربوط به جرم‌های کلاسیک مجازات شدنی نیستند و به همین دلیل به قانونی خاص نیاز دارند؛ مانند جعل و کلاهبرداری رایانه‌ای.

تحلیل جرایم پیشرفته
جرایم پیشرفته واجد وصف فراملی و شبیه سونامی بسیار خطرناک وخزنده‌ای هستند که امنیت جهانی را تهدید می‌کنند. آغاز جرایم پیشرفته در سال 1950 توسط مافیان در آمریکا گزارش شده و هنوز هم مافیا دغدغه ذهنی بسیاری از مقامات حقوقی و سیاسی در جهان است. تغییرات سریع وگسترده ناشی از دنیای جدید و ایجاد کهکشان بی‌انتها، مخفی و آزاد فضای سایبر، نه تنها باعث ظهور نسل جدیدی از جرایم شده، بلکه فکر تغییر تاکتیک را در ذهن مجرمان تقویت کرده است، به طوری که با گذر از جامعه‌ای که بیشتر ارکان آن را ریشه‌های قدرتمند مبتنی بر باورهای پیشین تشکیل داده، به سوی جامعه‌ای مدرن، با اصول و شالوده‌ای جدید، تعارضاتی را شاهدیم که ممکن است دشواری‌هایی را برای افراد آن جامعه رقم زند. از جمله همین تعارضات، مهیا شدن بستری است که در آن برخی ناهنجاری‌های اجتماعی مجال می‌یابند تا با دگردیسی در شیوه عمل خویش موجبات رشد نوعی جدید از جرم و بزهکاری را سبب شوند؛ جرایمی که خواستگاه آن طبقات فرادست است؛ یعنی کسانی که امروز به نام مجرمین یقه‌سفید شناخته شده و از جرمشان به نام «جرم یقه سفید» نام برده می‌شود. جرایم یقه‌سفیدها به عنوان بزهکاری نوین، حوزه‌های مختلف زندگی بشری را تحت تأثیر قرارداده و با پیشرفت تکنولوژی، ابزارهای جدیدی برای ارتکاب جرم در اختیار مجرمان یقه سفید قرار گرفته است.
در جنایات سازمان یافته، مجرمین پیشرفته در ابعاد فراملی وبه صورت تشکیلاتی، به اقسام بزهکاری
(با انگیزه مالی) از جمله تجارت سیاه (برده‌داری نوین)، برده‌داری جنسی و اقتصادی که شکل جدید و پیشرفته فحشا و روسپیگری سنتی است، دست یازیده‌اند و در عصر جهانی شدن و فناوری پیشرفته، اقدامات تروریستی دیگر در حوزه‌های ملی یا منطقه‌ای محصور نمی‌شود.
نوع و شیوه جرم ارتکابی توسط مجرمان حرفه‌ای در کسوت‌های متنوع مثل شهود و شاکیان حرفه‌ای، متفاوت از گذشته است. جرایم باندی سازمان یافته همان شکل نوین ارتکاب جرم در جوامع کنونی هستند که مورد توجه جرم‌شناسان قرار گرفته‌اند. در پی توسعه و پیشرفت جوامع، جرایم نیز توسعه وتنوع پیدا می‌کنند، به طوری که مجرمان به ارتکاب جرم به صورت سازمان یافته وحرفه‌ای متمایل می‌شوند؛ بنابراین هر اندازه از جامعه سنتی به سمت مدرنیته پیش می‌رویم، جرایم از حالت سنتی وتک نفره شکلی نو به خود گرفته و به سمت گروهی و حرفه‌ای سوق می‌یابد. یک حالت ارتکابی جرم زمانی است که جرم به وسیله یک گروه متشکل صورت می‌گیرد که در نوع خود با توجه به افراد تشکیل دهنده آن و وسایل و امکانات و سایر جهات ممکن است به صورت ابتدایی یا کاملاً پیشرفته و سازمان یافته باشد. مجرمان یقه سفید و فریب‌کاران، شیوه‌های پیش پا افتاده مالی را اصلاح کرده‌اند و برخلاف سارقان عادی که به فناوری‌های پیشرفته برای ورود به یک ساختمان محصور متوسل می‌شوند، «سارقان امین» فناوری اجتماعی را مورد استفاده قرار می‌دهند و بدین صورت با تغییر تاکتیک جرایمی را مرتکب می‌شوند که هزینه‌های آن بسیار سنگین‌تر از هزینه‌هایی است که جامعه برای جرایم عادی تصور می‌کند.
پولشویی، امروزه یک جرم سازمان یافته فراملی است. شبکه‌های سازمان یافته ابزارهای سریع، مدرن وتکنیک‌های پیشرفته را جهت پولشویی به خدمت گرفته‌اند، به طوری که امروزه شاهد پولشویی الکترونیکی یا «پولشویی مدرن» هستیم. در حال حاضر پولشویی از دیدگاه کلان یک جرم و یک عنوان تازه است. دستیابی به فضای پیشرفته به طور هندسی افزایش یافته و مجرمین حرفه‌ای قرن بیست ویکم از راه رسیده‌اند و کاربران حرفه‌ای در اینترنت معروف به «هکرها»، «فریک‌ها»، «کرکرها» و... ارزش‌های سنتی و نوپدید را هدف قرار داده‌اند و جنگ و ترور سایبری را نمایش می‌دهند و در همین راستا «کمین پیشرفته» بعنوان یکی از انواع ترسناک جرایم پیشرفته در حال شایع شدن است.
امروزه جرایم پیشرفته را می‌توان محصول تکنولوژی مدرن دانست؛ به طوری که در این جرایم، کامپیوتر گاه ابزار، گاه هدف و گاه موضوع ارتکاب جرم است یا بدون مرز بودن، داشتن رقم سیاه بالا و سازمان یافتگی را می‌توان مخرج مشترک تمام مصادیق جرایم پیشرفته دانست. گمنامی کاربران، ناملموس بودن و وجود مشکلات نظارتی و عدم اختصاص جرایم سایبری به محیطی معین و محدود و انجام عملیات در پیکو ثانیه واز طرفی زبده بودن مرتکبین وعدم اعلام بزه‌دیدگان و عدم تخصص کافی ماموران اجرای قوانین، عواملی هستند که به بالا بودن رقم سیاه در این حیطه می‌افزاید.
امروزه تهدیدات ناشی از جرایم پیشرفته نگران کننده است. بالا بودن حجم خسارات وارده با کمترین هزینه وسرمایه از جانب مرتکبین، شرایط روانی خلوت مرتکبین در این حوزه که تنزل کنترل فردی وجمعی را به همراه دارد واز طرفی ارتکاب این جرایم توسط مجرمین یقه سفید که معمولا «پرده نشین» و «غیر مارک‌دار» هستند، براین نگرانی‌ها می‌افزاید.
 
 
امتیاز دهی
 
 

آرشیو اخبار

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به سازمان قضائی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران می باشد

Guest (portalguest)


اجرا با : پورتال سازمانی سیگما